Van Smart naar Wijs

De digitale technologie opent een poort tot ontzettend veel informatie. De toestand in de wereld tot en met het liefdesleven van je ex; alles is in een muisklik van je verwijderd. De vraag is of de digitale techniek ons wijzer en meer verbonden maken of juist meer op onszelf richt.

Deze technologie maakt een steeds groter wordend onderdeel uit van politieke verandering. Social Media speelt een sleutelrol in allerlei onderwerpen en thema’s over heel de wereld. Deze vrije toegang zorgt ervoor dat een boer uit Kenia remedies voor zijn plantenziektes kan googelen Tibaanse monniken kunnen bedreigde eeuwenoude teksten verzenden via Dropbox. Iedereen heeft dus een stem via internet.

Deze ongekende democratisering van informatie is een van de grootste revoluties van de mensheid. En we zitten er middenin. De mooie uitspraak van Descartes: “Ik denk, dus ik ben” wordt vervangen door: “ Ik deel dus ik ben”.

Ik betrap mezelf er ook steeds vaker op dat, wanneer ik iets leuks of dierbaar meemaak ik het direct moet delen (Facebook, Twitteren, etc.). Het internet bevrijdt en informeert, maar roept ook vragen op. We googelen, mailen, Wappen en Twitteren er gretig op los, maar tegelijkertijd worden we er ook gek van. We voelen ons massaal opgeslokt door onze telefoons en computers, gegijzeld door onze e-mails, opgezogen door Facebook en genegeerd wanneer we zitten te lunchen met een vriendin die drukker is met WhatsApp dan met jou.

De jongeren van nu zijn de eerste generatie die opgroeit met deze technologie, wat de impact daarvan is weten we pas wanneer we zien wat voor wereld zij creëren. Ja, natuurlijk zijn ze beter geïnformeerd dan wij of onze ouders ooit waren, maar het is informatie, feiten, stukjes en beetjes. Al die uren naar dat scherm staren, je kunt uiteindelijk ook verdrinken in een overdaad van informatie.

En ja als je kijkt naar wat feiten die onderzocht zijn dan klopt dit wel. We lezen nu al bijna anderhalf keer zoveel woorden als in 1980. Omgezet naar dataverkeer verwerken we per persoon gemiddeld meer dan 34 gigabyte aan informatie per dag. We besteden gemiddeld meer dan dertig uur per maand online, waarvan 7,5 uur op sociale media. Niet alleen de mate waarin, maar ook de manier waarop we technologie gebruiken heeft sociale en psychologische consequenties. Zo groeit vooral onder de jongeren het aantal ‘ tekst preferers`, mensen die liever ene sms of e-mail sturen dan bellen, evenals de groep `e-avoiders`, mensen die direct menselijk contact vermijden door met hun smartphone bezig te zijn.

En wat betekent dit dan, deze uitingen, veranderingen van menselijk gedrag voor de hersenen. We weten inmiddels dat neuroplasticiteit, het vermogen van ons brein om van structuur te veranderen een enigszins zorgwekkend licht heeft op ons gebruik van technologie.

Ons brein werkt op twee manieren, vanuit een naar binnen of naar buiten gerichte focus.

  • Voor de meeste non-verbale communicatie gebruiken we naar binnen gerichte focus, geassocieerd met de rechterhersenhelft. Dit is ons vermogen om ergens zintuigelijk aanwezig te zijn en ons bewust te worden van onze reacties op anderen, waarmee we sociale vaardigheden en mededogen kunnen ontwikkelen.
  • Naar buiten gerichte focus is de aandacht voor een object buiten jezelf: kijken naar een beeldscherm bijvoorbeeld, of een sms sturen. Die naar buiten gerichte focus versterkt voornamelijk de linkerhersenhelft.

We noemen het verbinden van de naar buiten gerichte ervaring met de innerlijke ervaring `integratie`; een uitgebalanceerde samenwerking tussen beide hersenhelften.

Die balans ontbreekt online: daar zien we de geest, de hoop en angst van een persoon niet. Als we een generatie voortbrengen met een onderontwikkelde rechterhersenhelft, kunnen we voor grote uitdagingen te staan op het menselijk vlak.

Wij van KRM verbinden ons met deze ontwikkelingen, we weten dat de digitalisering en automatisering gaande is en nog sneller gaat de aankomende jaren. We kunnen en willen ons er niet voor verstoppen. Sterker nog wij anticiperen op deze ontwikkeling in de vorm van coaching.

Wij beseffen maar al te goed dat wij als mens een harde dobber hebben met al onze ingesleten patronen, overtuigingen en aangeleerd gedrag om deze steeds sneller gaande ontwikkeling te blijven volgen. En niet alleen te blijven volgen, we willen ons fijn voelen, verbonden voelen met onze omgeving, autonoom kunnen handelen, gewaardeerd op het werk, onderdeel zijn van en willen een bijdrage leveren aan de maatschappij. Deze elementen worden voor ons steeds belangrijker, de inhoud en de strekking van ons werk veranderd dat is onomkeerbaar. Maar wij blijven mensen en dus behoefte houden aan deze psychologische basisbehoeftes waar we mee geboren zijn en mee zullen sterven.